آبگریزی و ضد آب

اصطلاح آبگریز ترجمه مستقیم از واژه انگلیسی hydrophobic به معنی ترس از آب می باشد و در مواردی بکار میرود که یک سطح دو فاکتور اصلی کشش سطحی پایین (سطح لیز و لغزنده)و ناهمواری سطح مورد نیاز را دارا باشد تا قطرات آب بر روی سطح نمانده و به اصطلاح پس زده شود(water repelling).ولی ضد آب بودن بدین معنی است که آب به درون فضای مولکولی و داخل ماده قابلیت نفوذ نداشته باشد.برای نمونه مواد ضد آب میتوان به انواع پلاستیک ها و شیشه ها و فایبر گلاس اشاره کرد.

در مواد ضد آب مثل شیشه آب روی سطح می ماند ولی به داخل آن نفوذ نمی کند ولی زمانیکه همان شیشه با استفاده از مواد هیدروفوبیک آبگریز گردد دیگر آب بر روی سطح شیشه نمی ماند و از روی سطح دفع می شود.

موادی نظیر کاغذ که ضد آب نیستند و در مقابل آب بسیار آسیب پذیر هستند را هم میتوان با استفاده از مواد آبگریز(هیدروفوبیک)کاملا آبگریز نمود که در اینصورت آب از روی سطح کاغذ دفع میشود و بدرون بافت کاغذ وارد نمی شود.

برای ضد آب کردن مواد و سطوح مختلف با توجه به جنس ماده و محل مورد استفاده و نحوه کارکرد آن روشهای مختلفی وجود دارد .اگر ماده و سطح مورد نظر علاوه بر ضد آب شدن نیاز به تقویت و استحکام داشته باشد میتوان از انواع رزین ها استفاده کرد .رزین های پلی استر ،اپوکسی و پلی اورتان از انواع پر مصرف رزین ها جهت اینکار می باشند که بسته به محل استفاده ماده و انتظارات و مشخصات مورد نیاز از یکی از آنها استفاده می گردد.

اگر ماده مورد نظر استحکام کافی را داشته باشد و فقط نیاز به ضد آب شدن داشته باشد از مواد مختلفی مانند ترکیبات سیلانی یا سیلوکسانی برای این منظور استفاده میشود .اگر به اینگونه مواد مخصوص دسترسی نداشتید و نیاز مبرم به ضد آب سازی موادی مانند چوب یا آجر یا سیمان پیدا کردید میتوانید با موادی ساده که براحتی از ابزار فروشی ها تهیه می کنید یک ضد آب کننده کارآمد بسازید.برای این منظور میتوانید چسب آکواریوم را درون مایع نرمال هگزان براحتی حل کنید و با قلم بر روی سطح مورد نظر بمالید.اگر به هگزان دسترسی نداشتید میتوانید بجای آن از بنزین یا تینر فوری استفاده کنید.

برای ایجاد یک سطح آبگریز یا هیدروفوبیک دو فاکتور اصلی مورد نیاز خواهد بودکه یکی کشش سطحی پایین یا لیز و لغزنده بودن سطح است و دیگری سختی سطح یا داشتن برآمدگی های در اندازه های نانومتری روی سطح مورد نظر است تا قطرات آب هنگام قرار گیری روی سطح زاویه ای بالاتر از 90 درجه با سطح تشکیل دهند و روی سطح پخش نشود.